Forum Akordeonistów Strona Główna
FAQFAQ  SzukajSzukaj  UżytkownicyUżytkownicy  GrupyGrupy  StatystykiStatystyki
RejestracjaRejestracja  ZalogujZaloguj

Poprzedni temat «» Następny temat
Otwarty przez: maxpel
Wto 29 Paź, 2013
Typowe akompaniamenty
Autor Wiadomość
Klezmer 
Ekspert ds. Zasad Muzyki
Redaktor Portalu



Pomógł: 15 razy
Dołączył: 13 Gru 2009
Posty: 266
Wysłany: Pon 14 Mar, 2011   Typowe akompaniamenty

Temat ten kieruję do początkujących muzyków grających ze słuchu, lub korzystających z nut w postaci prymek - szczególnie do pianistów i akordeonistów.
"Słuchowcy" wyłapują z nagrania i zapamiętują melodię stosunkowo łatwo, w prymce jest już gotowa, ale co z akompaniamentem ?
Z wielu nagrań daje się wysłuchać przynajmniej zasadnicze cechy akompaniamentu, natomiast w prymkach oczywiście go nie ma. Stąd wniosek dla korzystających z prymek - trzeba zdobyć odpowiednie nagranie, albo nuty opracowane na fortepian, lub akordeon. I nie musi to być dokładnie ten utwór, o który nam chodzi - wystarczy podobny rodzajowo.

W sytuacji, gdy nie mamy ani nagrania, ani nut, pozostaje poczytać dalej - to z pewnością nie zaszkodzi a pomóc może. Nie opiszę tu oczywiście wszystkich szczegółów a jedynie główne cechy charakterystyczne akompaniamentu dla wybranych rodzajów utworów - a więc : na początek do walca, tanga, polki, następnie do utworów typu ragtime, charleston, fox trot, slowfox i t.p. (pomijając jednak blues'a i boogie, bo to inny i dość obszerny temat) a w końcu do muzyki latyno-amerykańskiej.


Akompaniament do walca i innych tańców oraz melodii i piosenek w metrum nieparzystym (jeżeli nie wiemy co znaczy "metrum", to proszę poczytać o tym i kliknąć TUTAJ). W uproszczeniu, czyli pomijając szczegóły - jest on taki sam w walcu wiedeńskim, angielskim (inaczej "boston") i francuskim oraz w polonezie, kujawiaku, mazurku czy oberku - patrz przykład po-niżej :


Na tempo "raz" gramy prymę akordu a jeśli akord trwa dłużej niż 1 takt, to prymę możemy zastąpić tercją, lub kwintą (jeśli nie wiemy co to znaczy, to proszę poczytać o budowie akordów i kliknąć TUTAJ) a na tempa "dwa, trzy" gramy akord. Na potrzeby niniejszego opracowania ten typ akompaniamentu oznaczymy jako "pryma - akord" (w skrócie i dokładnie "p-a-a"), natomiast w gwarze muzycznej funkcjonuje żartobliwe określenie "um-pa-pa".

Na fortepianie wspomnianą prymę gra się często wraz z jej oktawą, natomiast akordy można, dla urozmaicenia, grać w różnych przewrotach (nie wiemy co to jest - patrz "przewroty akordów" i kliknij TUTAJ).

Wspominając o fortepianie należy tu zaznaczyć, że powyższy przykład napisany jest dla akordeonu. Świadczy o tym sposób opisu akordów w dolnej pieciolinii - mamy tu zarówno symbol prymy, jak i akordu, podczas gdy w nutach fortepianowych podaje się (lecz nie zawsze) symbol samego akordu. Inaczej też oznacza się same akordy - jednakże to, jak i harmonia utworu, t.zn. skąd się biorą takie a nie inne akordy, to już inny i obszerny temat, który szczególnie polecam początkującym muzykom.


Akompaniament do tanga (metrum parzyste) - z uwagi na odmienne typy melodii w różnych utworach, występują tu zarówno akompaniamenty typu "pryma - akord" (opisane powyżej, lecz realizowane w metrum parzystym i rytmicznie zróżnicowane), jak i w formie akordów rozłożonych (pasaży) - patrz przykłady poniżej :
Przykład 1 :


Charakterystyczna rytmika powyższej melodii (przewaga ćwierćnut) podkreślona jest tu takim samym rytmem akompaniamentu akordowego z dodatkowym akcentem w każdym takcie na tempo "4 i" (uzyskanym przez podział ostatniej ćwierćnuty). Nie oznacza to oczywiście, że nie można tu zastosować akompaniamentu innego rodzaju - patrz dalsze przykłady :
Przykład 2 :


Powyżej, w nawiązaniu do regularnie przemiennego rytmu melodii (w pierwszym i drugim takcie, trzecim i czwartym, i t.d.), mamy analogicznie zmienną rytmikę akompaniamentu typu "pryma - akord" ("p-a") - po czterech ósemkach w konfiguracji "p-a-a-p", w następnym takcie mamy modyfikację, polegającą na zamianie pierwszego z akordów na kwintę w postaci szesnastki i zagranie jej legato z następnym akordem, co w efekcie tworzy akcent na początku drugiej połowy taktu.
Przykład 3 :


Charakterystyczna rytmika powyższej melodii prowokuje do zastosowania akompaniamentu typu "dialog" - na "pytanie" zadane w pierwszym takcie linii górnej, i zakończone "pytajnikiem" w takcie drugim (cała nuta), "odpowiedź" następuje w drugim takcie linii dolnej (w dalszych parach taktów jest analogicznie). Jak już zaznaczono powyżej - można i tu eksperymentować z akompaniamentami innego rodzaju.
Przykład 4 :


W powyższym przykładzie mamy stały akompaniament oparty na figurze opisanej pod przykładem 2.
Przykład 5 :


W powyższym przykładzie mamy również stały akompaniament o konfiguracji "p-a-a-a" i rytmice z przykładu 4.
Przykład 6 :


Piąty takt powyższego przykładu pokazuje często stosowane zakończenie frazy a w takcie 9 (druga linia) mamy przykład również często stosowanego "wypełnienia" (zastąpienia) "długiej" nuty w melodii (w oryginale jest tam półnuta "a" połączona łukiem z ósemką "a" w następnym takcie).

Zwróćmy też uwagę na pauzy w akompaniamencie w niektórych przykładach - nie ma tu reguły, sugeruje to ewentualnie rytmika melodii.


Akompaniament do polki (metrum parzyste), i innych podobnych szybkich tańców oraz melodii i piosenek (krakowiak, galop i t.p.), jest równie nieskomplikowany jak, opisany na wstępie, akompaniament do walca - patrz przykład poniżej :


Z uwagi na metrum, przeważa konfiguracja "p-a-p-a", występuje też miejscowo konfiguracja "p-a-a-a" a nawet "p-po-p-po" (gdzie "po" oznacza oktawę prymy, czyli jest to akompaniament bez akordów). Aktualna jest tu też uwaga, że prymę możemy zastępować tercją, lub kwintą (patrz akompaniament do walca). W muzycznej gwarze taki akompaniamenty określany jest jako "um-pa-um-pa".


Na tym można by właściwie zakończyć, bo jak się okaże dalej, w innych tańcach, melodiach i piosenkach (ragtime, charleston, fox trot, slowfox i t.d., pomijając jednak blues'a i boogie, bo to inny i dość obszerny temat) nie widać niczego nowego - jeśli oczywiście pominąć różne szczegóły. Ale - jak mówi porzekadło - "diabeł tkwi w szczegółach" i właśnie te szczegóły nadają odmienny koloryt tej samej kompozycji i odróżniają autorów opracowań i wykonawców. Pod tym więc kątem popatrzmy na dalsze przykłady.


Akompaniament do ragtime'a, charleston'a, fox-trot'a, slowfox'a i t.p (metrum parzyste) :


Mamy tu typowe "um-pa-um-pa" (jak w akompaniamencie do polki) w konfiguracji "p-a-p-a" (pierwsze 3 takty), lub "p-a-a-p" (pierwszy i trzeci takt w drugiej linii), ale popatrzmy na szczegóły :
- w ostatnim takcie pierwszej linii mamy często spotykany pochód po stopniach gamy "b,c,d", prowadzący do prymy "es" następnego akordu (pierwsza ósemka w drugiej linii),
- analogiczny pochód występuje w drugim takcie drugiej linii - rozpoczyna go "d" w poprzednim takcie a kończy pryma "b" akordu w takcie następnym,
- podobną rolę spełnia ósemka "cis" w trzecim takcie drugiej linii.

Analogiczne elementy odnajdujemy w dwóch poniższych przykładach :
fragment 1 :


fragment 2 :



W przykładzie poniżej, oprócz elementów opisanych powyżej, mamy nowe szczegóły :


- w drugim takcie drugiej linii występuje specyficzne akcentowanie - na tempo "1", "2 i", "4" (jest to akcentowanie typowe dla rumby - patrz nieco dalej, muzyka latyno-amerykańska),
- w ostatnim takcie drugiej linii występuje akcentowanie o odwróconej kolejności (w stosunku do opisanego w poprzednim zdaniu),
- w przedostatnim takcie drugiej linii występuje t.zw. wyprzedzenie - obrazowo można powiedzieć, że ćwierćnutę z ostatniego taktu rozpoczynamy już w końcówce taktu poprzedniego. Warto na to zwrócić uwagę, bo jest to jeden z typowych szczegółów w grze jazzu, czyli jeden z elementów t.zw. "swingowania".

W nastepnym przykładzie odnajdujemy wiele elementów już omówionych :


Powyższe przykłady odnoszą się do gry solo, czyli gdy sami jesteśmy "sterem, żeglarzem i okrętem". Gdy gramy w zespole, w którym są jeszcze inne instrumenty podtrzymujące rytm i harmonię, to akompaniujemy skromniej, mniej widocznie a szczególnie podczas śpiewu, lub gdy melodię gra inny instrument. Na ogół też wtedy elementy akompaniamentu dzieli się pomiędzy lewą i prawą rękę - patrz przykłady poniżej.


Akompaniament do wybranych tańców, melodii i piosenek latyno-amerykańskich, które stanowią odmienną grupę utworów o charakterystycznej rytmice. Podane przykłady należy traktować jako szablony rytmiczne, bo dobór konkretnych dźwięków i przewrotów akordów to sprawa indywidualnego opracowania utworu.

Beguine - patrz przykład poniżej :


Akompaniament oburęczny można urozmaicić grając pierwszy akord w takcie oktawę wyżej oraz / lub wykonać go odwrotnym arpeggio (z góry na dół).


Rumba - patrz przykład poniżej (każdy takt należy traktować jako odrębny wariant) :



Samba - patrz przykład poniżej :




Tak wyglądają - w uproszczeniu, jak zaznaczyłem na wstępie - stereotypy różnych akompaniamentów (głównie rytmiczne). Ostateczny kształt utworu zależy już tylko od umiejętności i inwencji wykonawcy. Podpowiadając dodam, że melodia wielu tang (mam na myśli frazy a nawet całe części utworu, w których dominują nuty "długie") prowokuje wręcz do przejścia na akompaniament beguine'a, co wychodzi całkiem ładnie i sensownie. Z kolei w walcach - zwłaszcza francuskich - w których dominują ciągi ósemek, przechodzi się (w kilku taktach a nawet w całej frazie) na akompaniament "pozornie parzysty", t.zn. w takcie uderzamy dwie ćwierćnuty z kropką (w zespole można to robić w dwóch wariantach - tutti, czyli wszyscy, lub jedna grupa instrumentów rytmicznych pozostaje przy metrum nieparzystym a druga "pozoruje metrum parzyste", co też daje ciekawy efekt).

Link do pobrania :
http://www.4shared.com/do...paniamenty.html
.
Ostatnio zmieniony przez maxpel Czw 31 Paź, 2013, w całości zmieniany 2 razy  
 
 
     
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Nie możesz ściągać załączników na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group
Strona wygenerowana w 0,04 sekundy. Zapytań do SQL: 12